Na nieważność testamentu, z przyczyn wskazanych powyżej, może powoływać się osoba, która ma w tym interes. Jednak musi ona to zrobić nie później niż po upływie trzech lat od dnia, w którym dowiedziała się o przyczynie nieważności i jednocześnie nie później niż po upływie dziesięciu lat od śmierci spadkodawcy.

Spadkodawca posiada kilka sposobów na odwołanie testamentu. W każdej chwili może sporządzić nowy testament, zaznaczając jednocześnie, że odwołuje poprzedni. Może zniszczyć sporządzony przez siebie testament. Może także dokonać takich zmian w dotychczasowym testamencie, żeby wynikało z nich, że chce go odwołać.

Kodeks cywilny przewiduje testamenty zwykłe i szczególne. Wśród testamentów zwykłych wyróżnia się testamenty: własnoręczny, allograficzny i sporządzony w formie aktu notarialnego i to ich sporządzaniu zostanie poświęcona dalsza część artykułu.

Spadkodawca, sporządzający taki testament, powinien zapisać swoją wolę w całości pismem ręcznym, następnie wpisać datę i własnoręcznie testament podpisać.

WAŻNE jest, by testament był własnoręcznie podpisany przez spadkodawcę i opatrzony datą. Brak podpisu skutkuje nieważnością testamentu. Brak daty, co prawda nie powoduje nieważności testamentu, jednakże może doprowadzić do tego, że wola spadkodawcy nie będzie w pełni wypełniona. Data bowiem pozwala m.in. na ustalenie czy spadkodawca sporządzając testament był w pełni władz umysłowych. Na pewno nieważny będzie testament spisany i podpisany na komputerze.

Testament allograficzny. W tym przypadku spadkodawca oświadcza swoją wolę ustnie, w obecności dwóch świadków, przed osobą urzędową, tj. wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta), starostą, marszałkiem województwa, sekretarzem powiatu albo gminy lub kierownikiem urzędu stanu cywilnego. Oświadczenie spadkodawcy wpisuje się do protokołu. W protokole wpisuje się datę jego sporządzenia. Ostatecznie protokół podpisują: spadkodawca, osoba urzędowa, wobec której składane było oświadczenie woli oraz świadkowie. Jeżeli z jakichś przyczyn sam spadkodawca nie może podpisać protokołu, trzeba w protokole wskazać dlaczego.</li>

WAŻNE: osoby głuche lub nieme nie mogą sporządzić testamentu w tej formie!
Testament sporządzony w formie aktu notarialnego. W celu sporządzenia testamentu w formie aktu notarialnego należy udać się do notariusza, który pomoże spadkodawcy sporządzić ważny testament.

Dodatkowo, z uwagi na fakt , iż ostatnio opinię publiczną poruszyła, nagłośniona przez media, sprawa odziedziczenia przez dziewięciolatka długów po zmarłym dziadku, chciałabym wyjaśnić kwestię dziedziczenia przez osoby niepełnoletnie.

Otóż, zgodnie z obowiązującymi przepisami, śmierć spadkodawcy powoduje, że na spadkobiercę przechodzą zarówno prawa jak i obowiązki zmarłego, w tym niestety także jego długi. Jednak w przypadku, gdy spadkobiercą zostaje osoba niepełnoletnia, kodeks cywilny przewiduje ochronę takiej osoby przed wejściem w dorosłe życie z odziedziczonymi po bliskich długami. Osoby niepełnoletnie, w których imieniu rodzice lub opiekunowie nie złożą oświadczenia o odrzuceniu spadku w terminie 6-ciu miesięcy od dnia dowiedzenia się o tytule dziedziczenia dziecka lub podopiecznego, dziedziczą spadek z tzw. dobrodziejstwem inwentarza, czyli ich odpowiedzialność za długi spadkowe jest ograniczona do wartości majątku pozostawionego przez zmarłego.

Procedura przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza w praktyce może być trochę skomplikowana, ponieważ wiąże się z dokonaniem spisu inwentarza (spisu majątku zmarłego), czyli wszystkich rzeczy (ruchomych i nieruchomych) pozostawionych przez zmarłego, co umożliwia ustalenie wartości tego majątku. Taki spis powinien wykonać komornik, zgodnie z postanowieniem sądu, wydanym w tym zakresie.

Opisana powyżej procedura przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza nie jest jedyną, która chroni dobro niepełnoletniej osoby. W sytuacji gdy rodzice bądź opiekunowie dziecka wiedzą, iż w skład spadku wchodzą same długi, bo np. sami wcześniej ten spadek z tego powodu odrzucili, mogą w imieniu dziecka bądź podopiecznego odrzucić spadek.

Co w takim razie powinni wiedzieć rodzice i opiekunowie osób niepełnoletnich, by skutecznie złożyć w ich imieniu oświadczenie o odrzuceniu spadku?

Przede wszystkim, w przypadku uzyskania informacji, że ich niepełnoletnie dziecko bądź podopieczny jest spadkobiercą, powinni złożyć do sądu rodzinnego wniosek o wyrażenie zgody przez sąd na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego. We wniosku należy wskazać przyczyny, dla których wnosi się do sądu o wyrażenie zgody na odrzucenie spadku, np. fakt dziedziczenia długów. Następnie po uzyskaniu zgody sądu, rodzice lub opiekunowie mogą złożyć oświadczenie o odrzucenia spadku w imieniu dziecka. Takie oświadczenie można złożyć zarówno przed sądem jak i przed notariuszem.

WAŻNE jest, by powyższe czynności rodzice lub opiekunowie podjęli niezwłocznie, tak aby zmieścić się w sześciomiesięcznym terminie. Termin ten liczony jest od dnia, w którym niepełnoletni dowiedział się o tytule swojego dziedziczenia, czyli w praktyce od dnia odrzucenia spadku przez rodzica, bądź dnia śmierci spadkodawcy.